رحمت الله شريفي نجف آبادى

35

حكمت برين ( ترجمه وشرح تطبيقى بداية الحكمه ) ( فارسى )

است ( زيرا تفاوت وجود دارد و ماهيت خارجى ، آثار وجودى دارد ) ، پس مقدم هم باطل است . چهارمين دليل اصالت وجود برهان آخر : الماهيّة من حيث . . . اخرى مذكورة فى المطوّلات . برهان ديگر : نسبت ماهيت از جهت ماهيت ، به تقدم و تأخر ، شدت و ضعف و قوه و فعل ، مساوى است ، ولى امور موجود در خارج ، در اين اوصاف مختلف هستند ؛ پس بعضى از آن‌ها متقدم يا قوىترند ، مانند علت و بعضى از آن‌ها بر خلاف آن مىباشند ، مثل معلول و بعضى از آن‌ها بالقوه‌اند ( مثل كودك كه استعداد جوانى و استكمال دارد ) و بعضى از آن‌ها بالفعل هستند ( مثل شخص جوان و كامل ) لذا اگر وجود اصيل نباشد ، اختلاف اين اوصاف به ماهيت مستند و متكى است ؛ درحالىكه ماهيت نسبت به تمام آن صفات ، مساوى است و اين خلاف ( فرض ) است ، ( زيرا ماهيت فقط ماهيت است و هيچ‌يك از اوصاف يادشده را ندارد ، لذا اين وجود است كه سبب مىشود كه چيزى ، موجود و علت يا معلول و . . . شود ) و آن‌جا ( در فلسفه ) دلايل ديگرى ( براى اصالت وجود ) در كتاب‌هاى طويل ( مثل نهاية الحكمه ، اسفار و . . . ) مذكور است . استدلال قائلان به اصالت ماهيت و ابطال آن و للقائلين بأصالة الماهيّة و اعتباريّة . . . الأمر إلى غير النهاية . و براى قائلان به اصالت ماهيت و اعتبارى بودن وجود ( مثل شيخ اشراق ) دلايلى مدخول و داراى فساد ، وجود دارد ، مانند گفتار آن‌ها كه اگر وجود اصيل بود ، در خارج موجود بود ؛ بنابراين ، براى آن ( موجود ) هم وجود تحقق دارد و براى آن وجود هم وجودى است ، پس تسلسل لازم مىآيد كه محال است . ( اگر وجود اصيل باشد ، در